Tęgość buta określa ilość miejsca we wnętrzu obuwia wokół śródstopia, a nie długość wkładki. Oznaczenie G zwykle odpowiada tęgości standardowej, H – stopie szerszej, a K – stopie bardzo szerokiej, spuchniętej lub zmienionej przez deformacje. Żeby właściwie dobrać ten parametr, trzeba zmierzyć obwód stopy w jej najszerszym miejscu, najlepiej wieczorem i na stojąco.
Czym jest tęgość buta?
Rozmiar obuwia odnosi się przede wszystkim do długości stopy. Tęgość opisuje natomiast jej objętość, czyli ilość przestrzeni potrzebnej w rejonie śródstopia, podbicia i przedniej części buta. W praktyce najważniejszym pomiarem jest obwód stopy w najszerszym miejscu, na wysokości głów kości śródstopia.
Dlatego dwie osoby noszące ten sam rozmiar mogą potrzebować butów o różnej tęgości. Jedna zmieści się w standardowym modelu G, a druga będzie odczuwać ucisk i potrzebować wersji H albo K. Zbyt ciasne obuwie może powodować otarcia, odciski, drętwienie palców i nasilać dolegliwości przy haluksach. Z kolei zbyt obszerne buty nie stabilizują stopy dostatecznie dobrze.
Co oznaczają tęgości G, H i K?
Litery są stosowane jako orientacyjne oznaczenia szerokości i objętości obuwia w europejskim systemie rozmiarów. Nie są jednak uniwersalną tabelą z jedną wartością obwodu dla każdego rozmiaru. Konstrukcja kopyta, materiał, fason i sposób regulacji mogą powodować różnice między producentami.
| Tęgość | Opis | Dla kogo |
|---|---|---|
| G | Standardowa, zapewniająca typową ilość miejsca w śródstopiu | Dla stóp o przeciętnej szerokości i objętości |
| H | Szersza i pojemniejsza niż G | Dla stóp szerszych, z większym podbiciem lub skłonnością do puchnięcia |
| K | Bardzo szeroka i wyraźnie bardziej obszerna | Dla stóp bardzo szerokich, opuchniętych albo z deformacjami |
G będzie zwykle dobrym punktem wyjścia przy standardowej budowie stopy. H daje więcej miejsca w przedniej części buta i na podbiciu. K stosuje się wtedy, gdy zwykłe poszerzenie nie wystarcza, na przykład przy znacznych obrzękach lub wyraźnych zmianach kształtu stopy.
W ofertach obuwia możesz spotkać także oznaczenia pośrednie, takie jak G 1/2. Ostateczny wybór należy zawsze porównać z tabelą konkretnego producenta. Ta sama litera nie musi oznaczać identycznej objętości we wszystkich modelach.
Jak zmierzyć tęgość stopy w domu?
Do pomiaru potrzebujesz centymetra krawieckiego, kartki papieru i długopisu. Najlepiej zmierzyć obie stopy, ponieważ mogą różnić się długością oraz obwodem. Pomiar wykonuj w skarpetach, które zamierzasz nosić z danym obuwiem.
Postępuj według następujących kroków:
- Przygotuj centymetr krawiecki i stań na równej, twardej powierzchni.
- Wykonaj pomiar wieczorem, gdy stopa jest nieco większa po całym dniu chodzenia.
- Stań prosto i równomiernie oprzyj ciężar ciała na obu stopach. Pomiar na siedząco może zaniżyć wynik.
- Owiń centymetr wokół najszerszej części śródstopia, zwykle na wysokości połączenia palców ze stopą. Taśma powinna przylegać do skóry, ale nie może jej uciskać.
- Zapisz wynik dla każdej stopy i porównaj go z tabelą tęgości podaną przez producenta wybranego modelu.
Nie zaciskaj taśmy, ponieważ otrzymany obwód będzie zbyt mały. Nie mierz też stopy rano ani bez obciążenia. W ciągu dnia, szczególnie przy skłonności do obrzęków, stopa może zwiększyć swoją objętość.
Jeżeli jedna stopa jest większa, dobieraj obuwie do większej z nich. W modelach z regulacją można skorygować dopasowanie mniejszej stopy, na przykład paskiem, sznurowaniem lub dodatkową wkładką. Gdy pomiar nie pasuje do żadnego dostępnego wariantu, pomocna może być konsultacja z podologiem.
Kiedy wybrać G, H albo K?
Sam wynik pomiaru nie jest jedynym kryterium. Znaczenie ma także to, jak stopa zachowuje się podczas dnia i czy występują deformacje lub obrzęki. Przy wyborze zwróć uwagę na następujące sytuacje:
- G – wybierz tęgość standardową, gdy stopa ma przeciętną szerokość, nie puchnie wyraźnie i nie odczuwasz ucisku w typowych modelach.
- H – rozważ ją przy szerszym śródstopiu, wysokim podbiciu albo obrzękach pojawiających się po kilku godzinach chodzenia.
- K – może być potrzebna przy bardzo szerokiej stopie, dużych obrzękach, haluksach lub innych deformacjach zwiększających obwód przodostopia.
- Regulacja – jest szczególnie przydatna, gdy obwód stopy zmienia się w ciągu dnia albo obie stopy mają różną objętość.
Osoby ze stopą cukrzycową powinny zwracać szczególną uwagę na brak punktowego ucisku i skonsultować wybór obuwia ze specjalistą. Przy haluksach sama większa długość buta nie rozwiązuje problemu, ponieważ palce nadal mogą być ściskane z boków. Lepsze dopasowanie zapewnia model o większej tęgości i odpowiedniej szerokości przodu.
Najważniejsza zasada brzmi: dobieraj osobno długość i tęgość. But nie powinien być o kilka rozmiarów za duży tylko po to, aby uzyskać więcej miejsca na szerokość. Właściwy model powinien mieć odpowiednią długość, swobodę w śródstopiu i stabilnie trzymać piętę.
