Jeśli buty zmokły i po wyschnięciu się skurczyły, ich uratowanie zależy głównie od materiału. Skórę naturalną można spróbować delikatnie rozciągnąć, ale syntetyki i obuwie sportowe często tracą pierwotny kształt bez możliwości skutecznej naprawy. Najważniejsze jest, aby nie podgrzewać ich suszarką ani nie stawiać na kaloryferze.
Dlaczego buty się skurczyły?
Najczęściej problem powstaje wtedy, gdy mokre obuwie schnie zbyt szybko. Wysoka temperatura powoduje gwałtowne odparowanie wody, a włókna materiału mogą się trwale przykurczyć. Ciepło osłabia też kleje i elementy podeszwy.
Skóra naturalna jest bardziej podatna na rozciąganie, dlatego w jej przypadku można jeszcze podjąć próbę ratowania. Materiały syntetyczne zwykle nie reagują na takie zabiegi. W butach biegowych dodatkowym problemem jest pianka amortyzująca, której struktura może zostać uszkodzona przez wysoką temperaturę. W efekcie obuwie nie tylko zmienia rozmiar, ale może też gorzej chronić stopy.
Jak spróbować uratować skurczone buty?
Jeśli obuwie jest wykonane ze skóry naturalnej, zastosuj metody działające powoli i bez dużej siły:
- Prawidła do rozciągania – włóż je do całkowicie suchego buta i stopniowo zwiększaj nacisk. Zbyt mocne rozciągnięcie może uszkodzić szwy albo skórę.
- Spray do rozciągania obuwia – użyj preparatu przeznaczonego do danego rodzaju skóry i najpierw sprawdź go w mało widocznym miejscu.
- Wilgotna szmatka i prawidła – delikatnie zwilż zewnętrzną część skóry, włóż prawidła i pozostaw but do powolnego wyschnięcia w temperaturze pokojowej.
- Szewc – przy drogich butach wizytowych warto zlecić rozciąganie na kopycie, ponieważ daje większą kontrolę niż domowe próby.
Nie stosuj tych metod na materiałach syntetycznych bez sprawdzenia zaleceń producenta. Syntetyk może popękać, odkształcić się albo w ogóle nie poddać rozciąganiu.
Nie używaj suszarki, kaloryfera, piekarnika ani bezpośredniego słońca. Nie próbuj też „ratować” butów przez parowanie lub zamrażanie. Takie sposoby mogą pogłębić deformację, osłabić klej i zniszczyć skórę. W przypadku butów biegowych ciepło może dodatkowo trwale obniżyć właściwości pianki amortyzującej.
Jak prawidłowo suszyć buty?
Bezpieczne suszenie powinno trwać dłużej, ale nie narażać materiału na gwałtowne zmiany temperatury. Postępuj w tej kolejności:
- Wyjmij wkładki i susz je osobno.
- Otrzyj buty z zewnątrz ręcznikiem, bez wykręcania i mocnego ugniatania.
- Wypchaj obuwie czystym, białym papierem, który pomoże utrzymać kształt i wchłonie wilgoć.
- Postaw buty w przewiewnym miejscu, w temperaturze pokojowej, z dala od grzejnika i pełnego słońca.
- Wymieniaj papier, gdy nasiąknie wodą, aż wnętrze butów całkowicie wyschnie.
Gazety mogą zostawić ślady farby drukarskiej, szczególnie na jasnej wyściółce lub skórze. Lepiej użyć ręczników papierowych albo zwykłego, niebarwionego papieru.
W przypadku butów biegowych nie warto przyspieszać suszenia. Ciepło może uszkodzić piankę odpowiadającą za amortyzację, a także kleje łączące podeszwę z cholewką. Dlatego po mocnym zmoczeniu pozwól obuwiu spokojnie wyschnąć przed kolejnym treningiem.
Jeśli po wyschnięciu but nadal wyraźnie uciska, deformacja może być trwała. Przy obuwiu syntetycznym lub sportowym rozsądniej nie forsować dalszych prób i skonsultować stan butów z szewcem.
