Buty skórzane mogą popękać nawet wtedy, gdy przez kilka miesięcy leżą nieużywane. Skóra wysycha, traci elastyczność, a brak podparcia sprzyja trwałym zagnieceniom. Przed schowaniem trzeba je oczyścić, dobrać pielęgnację do rodzaju materiału, włożyć prawidła i zapewnić im suche, przewiewne miejsce.
Dlaczego buty skórzane pękają podczas przechowywania?
Skóra naturalna zawiera włókna kolagenowe, które odpowiadają między innymi za jej elastyczność. Gdy materiał traci wilgoć i tłuszcze, włókna sztywnieją. Przy kolejnym zgięciu – szczególnie w miejscu przodostopia – mogą powstać mikropęknięcia, które z czasem stają się widoczne.
Problem pogłębia brak prawideł. Złożona cholewka pozostaje przez wiele tygodni w tej samej, zagiętej pozycji, dlatego zagniecenia utrwalają się. Szkodliwe są także skrajne warunki. Wilgoć sprzyja pleśni, a w przypadku podeszew z poliuretanu może przyspieszać hydrolizę, czyli rozpad materiału pod wpływem wilgoci. Z kolei wysoka temperatura i suche powietrze przyspieszają wysychanie skóry.
Jak przygotować buty do przechowywania?
Przed odłożeniem obuwia na kilka tygodni lub miesięcy wykonaj czynności w tej kolejności:
- Usuń brud i sól. Skórę licową oczyść miękką szczotką lub lekko wilgotną ściereczką. Sól drogowa nie powinna zostać na cholewce, ponieważ może wnikać w materiał i tworzyć białe wykwity. Nubuk i welur czyść szczotką przeznaczoną do skór szorstkich.
- Wysusz buty w temperaturze pokojowej. Wyjmij wkładki, poluzuj sznurówki i pozostaw obuwie z dala od kaloryfera, pieca, suszarki oraz bezpośredniego słońca. Gwałtowne odparowanie wilgoci może usztywnić skórę i zwiększyć ryzyko pękania.
- Zastosuj preparat właściwy dla materiału. Skóra licowa potrzebuje cienkiej warstwy kremu odżywczego, a następnie delikatnego wypolerowania. Nubuk i welur zabezpieczaj impregnatem w sprayu. Nie stosuj na nich past, kremów ani wosków, ponieważ sklejają włókna i trwale zmieniają fakturę.
- Włóż prawidła. Najlepiej użyć prawideł drewnianych, które utrzymują kształt obuwia i pomagają odprowadzać resztki wilgoci.
Preparat zawsze przetestuj najpierw na mało widocznym fragmencie. Buty z membraną, na przykład Gore-Tex, wymagają środków przeznaczonych do takiej konstrukcji, które nie ograniczają jej paroprzepuszczalności.

Prawidła i wypełniacze – co wybrać?
Prawidła drewniane są najlepszym rozwiązaniem przy dłuższym przechowywaniu. Rozprostowują skórę w miejscach zgięć, ograniczają odkształcenia i pomagają wchłonąć wilgoć pozostałą wewnątrz buta. Modele cedrowe są często wybierane ze względu na zdolność pochłaniania wilgoci i zapachów, ale najważniejsza pozostaje sama konstrukcja prawidła oraz właściwe dopasowanie do fasonu obuwia.
Prawidło nie powinno nadmiernie rozciągać cholewki. Jeśli go nie masz, tymczasowo użyj czystego, niebarwionego papieru. Gazety są rozwiązaniem awaryjnym, ponieważ farba drukarska może odbić się na jasnej podszewce, a zgnieciony papier nie podtrzymuje formy tak dobrze jak drewno. Nie upychaj też butów zbyt ciasno.

Gdzie przechowywać buty, żeby nie popękały?
Wybierz miejsce suche, zacienione i przewiewne, w którym temperatura nie zmienia się gwałtownie. Szafa w mieszkaniu zwykle sprawdzi się lepiej niż strych, garaż, piwnica czy nieogrzewany schowek. Te pomieszczenia mogą być narażone na duże wahania temperatury i wilgotności.
Nie wkładaj obuwia do szczelnych foliowych toreb. Folia ogranicza wymianę powietrza, zatrzymuje wilgoć i może stworzyć warunki sprzyjające pleśni. Lepszy będzie bawełniany worek albo pudełko z możliwością wentylacji. Buty przechowuj osobno, aby nie ocierały się o siebie i nie były ściskane przez inne przedmioty.
Skóra powinna mieć dostęp do powietrza, ale nie oznacza to wystawiania jej na przeciąg, słońce czy źródło ciepła. Raz na kilka tygodni warto sprawdzić, czy w opakowaniu nie pojawiła się wilgoć, zapach stęchlizny albo ślad pleśni.

Co robić, a czego nie robić podczas przechowywania?
| Kategoria | Zalecane | Zakazane |
|---|---|---|
| Pielęgnacja | Oczyść buty i dobierz preparat do rodzaju skóry | Odkładaj zabrudzone lub zasolone obuwie |
| Wypełnienie | Użyj prawideł drewnianych albo czystego papieru | Zostawiaj cholewkę z trwałym zagięciem |
| Miejsce | Wybierz suche, zacienione i przewiewne wnętrze | Przechowuj buty na strychu, w garażu lub przy kaloryferze |
| Opakowanie | Użyj bawełnianego worka lub wentylowanego pudełka | Zamykaj obuwie w szczelnej folii |
Najprostsza zasada brzmi: przed schowaniem buty mają być czyste, suche, odżywione lub zaimpregnowane, uformowane prawidłami i zabezpieczone przed kurzem bez odcinania dopływu powietrza. Jeśli skóra jest już mocno popękana, samo przechowywanie nie cofnie uszkodzeń – w takim przypadku potrzebna może być renowacja szewska.